Aynı sokağın üç adı: kayıtları birleştiren şey sabit tanıtım numarası

Fen işleri bir caddeyi eski adıyla, park birimi yanındaki parkın adıyla, çağrı merkezi de vatandaşın söylediği hâliyle kaydeder. Üçü de doğrudur; ama üçü bir araya geldiğinde kurum aynı yerden söz ettiğini bilemez.

31 Temmuz 2006 tarihli ve 26245 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Adres ve Numaralamaya İlişkin Yönetmelik, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 69. maddesine dayanır; amacı binaların numaralandırılması ve adreslerin Ulusal Adres Veri Tabanı’na işlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Yönetmeliğin 11. maddesine göre mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokaklara ad veya numara verilmesi zorunludur; ayrıca bunlara değişmeyecek bir sabit tanıtım numarası verilir. Belediye sınırları içinde aynı ad veya numara birden fazla yere verilemez. 20. madde de yetkili idarelerin sorumluluk alanlarını yılda en az bir defa kontrol ederek numaralamadaki eksik ve hataları gidermesini ister.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel altyapının yanında "coğrafî ve kent bilgi sistemleri"ni de belediyenin görevleri arasında sayar. Bizce birimler arası ortak bir coğrafi kayıt, bu görevin görünmeyen altyapısıdır: bozulduğunda kimse fark etmez, yalnızca her şey biraz yavaşlar.

Kayıtları adla değil, sabit tanıtım numarası ve konumla bağlamak, birimlerin birbirinin defterini çevirmeden okumasını sağlar.

Kayıt düzenini kurmak için geçmişin tamamını temizlemek gerekmez. Yeni her kaydın aynı anahtarla girmesi, kurumun en çok kullandığı verinin kısa sürede düzene girmesi demektir; geçmiş, ihtiyaç duyuldukça taşınır.

• Bu yazı adres mevzuatının tamamını özetlemez; uygulama için yönetmeliğin güncel metnine bakılmalıdır.
• Ortak kayıt, birimlerin kendi iş yapma biçimini değiştirmeyi gerektirmez.